Valse start voor Woningbouwlocatie Valkenburg een feit.

De Kracht van Lokale politiek

Gemeenteraad zet zichzelf weer eens buitenspel
Op 7 mei
heeft KiesKatwijk samen met Hart voor Katwijk een amendement ingediend op het
voorstel van B&W om geen “wensen en bedenkingen” in te dienen op de
“afspraken” die zijn gemaakt met de Provincie Zuid Holland en het
Rijksvastgoedbedrijf over de woningbouw op Valkenburg.
In de
behandeling in de commissie bleek al dat de gemeenteraad zich in meerderheid weer
eens graag onmachtig verklaarde om bestuurlijk op te treden. We zien dat in meerdere
zware dossiers. De gemeenteraad devalueert zichzelf daarmee tot een gezelschap
dat interessant kan debatteren over stoeptegels en lantaarnpalen, maar verder
geen factor van belang is in het strategisch beleid. Alle mooie verhalen uit het verleden over Ruimtelijke Kwaliteit en over Betaalbaarheid zijn een farce gebleken en worden niet bevochten door deze raad. Pakweg 60% van de woningen is voor de rijken der aarde, en grondeigenaar RVB bepaalt solo in welke categorieën duur er zal worden gebouwd. Tot zover de slagkracht van het lokale bestuur. Maar ja, ze werden ook niet echt geholpen door de provincie Zuid Holland. Zelfs het zweefvliegen in dat gebied werd in de ban gedaan op last van de RVB.
De belangrijkste onderliggende feiten bij het besluit om het Rijksvastgoedbedrijf ruim baan te geven om
zoveel mogelijk geld uit het voormalige vliegveld te kunnen slaan zijn puntsgewijs de
volgende:

  • Er zijn op 5 maart 2020 door B&W
    van de gemeente Katwijk bestuurlijke afspraken gemaakt over de hoofdlijnen van
    beleid terzake van de voorgenomen gebiedsontwikkeling op het voormalig
    vliegkamp Valkenburg;
  • De Staat der Nederlanden is participant
    in deze afspraken, hierbij vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse
    Zaken;
  • Aangezien de gemeente Katwijk op haar
    grondgebied het bevoegd gezag is op het gebied van ruimtelijke ordening en
    wonen, kunnen de rol en bevoegdheden van de rijksoverheid binnen deze
    overeenkomst slechts datgene betreffen dat in het verlengde van haar positie
    als grondeigenaar ligt;
  • Deze bestuurlijke afspraken zijn een
    vervolg, nadere uitwerking en uitbreiding van eerder gemaakte bestuurlijke
    afspraken over (de ontwikkeling van) Unmanned Valley, afspraken die door de
    gemeenteraad op 14 februari 2019 slechts voor kennisgeving zijn aangenomen;
  • B&W van de gemeente Katwijk heeft gekozen
    om de gemeentelijke besluitvorming over deze kwestie te laten verlopen via een
    procedure waarin de gemeenteraad slechts  “wensen en bedenkingen” kan aangeven;
  • Deze procedure werd mogelijk door het
    merendeel van de afspraken in een sideletter vast te leggen en deze sideletter
    als een bilaterale privaatrechtelijke overeenkomst te bestempelen;
  • B&W heeft er in deze casus tevens
    voor gekozen om af te willen wijken van de normaal geldende procedures rond de
    besluitvorming rond bestemmingsplannen;
  • B&W heeft er daarnaast voor
    gekozen, in strijd met het vigerende beleid om op deze locatie niet meer dan
    5000 woningen toe te staan, de bouw van 600 extra woningen in de afspraken op
    te nemen;
  • Het resulterende bouwprogramma voldoet
    in ieder geval niet aan de eisen van de Regionale Woonvisie Holland-Rijnland
    waaraan de gemeente Katwijk gebonden is.
Vanuit dit
startpunt zou je de volgende overwegingen in de beoordeling moeten meenemen:
  • Een complexe gebiedsontwikkeling als
    die van de Projectlocatie Valkenburg kan slechts succesvol verlopen en tot een
    goed eindresultaat leiden als er van meet af aan sprake is van echte
    samenwerking tussen de participanten;
  • Er is sprake van “echte samenwerking”
    als voldaan kan worden aan de volgende minimale eisen:
    • Gelijkwaardigheid, op basis van
      wederzijds respect en vertrouwen;
    • De bereidheid om van beide zijden in
      voorkomende gevallen water in de wijn te doen, en partners iets te gunnen;
    • Het afzien van het gebruik van
      onwettige, buitenproportionele of anderszins ongewenste dwang- en
      overredingsmiddelen;
    • Volledige transparantie binnen het
      samenwerkingsverband, waardoor iedereen, dus ook een beslisser zoals de
      gemeenteraad, kan beschikken over dezelfde relevante en complete informatie;
    • Een passende rol en positie in het
      samenwerkingsverband van zowel de lokale overheid als de grondeigenaar conform
      de bedoelingen van de wetgever;
  • Er wordt niet voldaan aan de eis van
    “echte samenwerking” zoals hiervoor gedefinieerd, omdat aan geen enkele van de
    vijf hierboven genoemde karakteristieken in voldoende mate wordt voldaan;
  • Het voorgaande impliceert vervolgens dat
    de kans op een aanvaardbaar eindresultaat en een goed procesverloop in het
    vervolgtraject onvoldoende is gegarandeerd;
  • De voorgaande overweging is in het
    traject in aanloop naar de voorliggende bestuurlijke afspraken al bewaarheid geworden,
    en dat blijkt uit de volgende punten:
    • In het procesverloop was van rijkswege
      sprake van intimiderend gedrag, een eenzijdige en gekleurde voorstelling van
      zaken in externe communicatie, ook naar de Tweede Kamer, en in het algemeen het
      gebruik van wat een machts-dwangstrategie genoemd kan worden;
    • Er was zelfs sprake van het gebruik
      van onwettige middelen (detournement de pouvoir);
    • De inhoud van de afspraken
      weerspiegelt een machtsverdeling waarbij de grondeigenaar eenzijdig allerlei
      eisen oplegt aan het lokale bestuur en daarbij sancties in het vooruitzicht
      stelt als niet wordt voldaan aan deze eisen;
    • Er is voor de gemeenteraad onvoldoende
      informatie beschikbaar om alle aspecten die een rol spelen bij het gevraagde
      besluit te kunnen beoordelen;
    • Het woningbouwprogramma lijkt niet te
      voldoen aan minimaal te stellen eisen die in het beleid van de gemeente, de
      regio en de provincie vastliggen;
    • Van het gemeentebestuur kan niet gevraagd
      worden zich te binden aan prestaties waarvan de realisatie grotendeels in
      handen van andere partijen ligt, of die anderszins niet volledig beïnvloedbaar
      zijn door het gemeentebestuur.

De meest
voor de hand liggende conclusie is dan om als gemeenteraad niet akkoord te gaan
met een dergelijk wurgcontract en het volgende te besluiten:

  1. De “Bestuurlijke afspraak Voortgang locatie
    Valkenburg” af te wijzen;
     
  2. Het college van B&W te verzoeken de
    onderhandelingen met de betrokken partners voort te zetten, zodat er geen
    vertraging optreedt in het voorbereidingstraject van de gebiedsontwikkeling, en
    daarbij in ieder geval rekening te houden met de volgende voorwaarden en wensen:
    • De gemeenteraad kan niet op voorhand
      akkoord gaan met majeure beleidsveranderingen, zoals het toevoegen van 600
      woningen, als niet tegelijkertijd ook beschikt kan worden over alle relevante
      informatie die in relatie staat met zo’n besluit;
    • De gemeenteraad gaat niet akkoord met
      berekeningen van percentages van woningcategorieën in het totale bouwvolume die
      de 500 geplande topwoningen buiten beschouwing houden;
    • De gemeenteraad kan niet akkoord gaan
      met afspraken die in onvoldoende mate recht doen aan de wettelijke positie van
      het lokale bestuur op het gebied van ruimtelijke ordening en woningbouw;
    • De gemeenteraad kan niet akkoord gaan
      met structuren en gedragswijzen die een constructieve samenwerkingscultuur die
      nodig is om tot resultaten te komen in de weg staan;
    • De gemeenteraad kan niet akkoord gaan
      met bestuurlijke afspraken die strijdig zijn met aangegane verplichtingen,
      zoals bijvoorbeeld neergelegd in de Regionale Woonvisie Holland-Rijnland;
    • De gemeenteraad kan als onderdeel van
      de overheid niet akkoord gaan met maatregelen die tot doel hebben om
      belastingen en heffingen te vermijden;
    • De gemeenteraad accepteert niet dat
      partners in de gebiedsontwikkeling onwettige, of vanuit een ethische invalshoek
      als ongewenst te bestempelen, middelen toepassen om hun positie in het
      onderhandelingsproces te verbeteren;
    • De gemeenteraad streeft naar een
      evenwichtig resultaat, een evenwichtige machts- en invloedverdeling in de
      bestuurlijke en organisatorische structuren en processen rond de
      gebiedsontwikkeling, en een evenwichtige kosten-, baten- en risicoverdeling, en
      wenst op besluitvormingsmomenten over alle beschikbare informatie te beschikken
      om deze aspecten te kunnen beoordelen;
    • De wettelijke positie van de
      gemeenteraad als hoogste gezag in de gemeente moet gewaarborgd zijn in
      afspraken en werkwijzen. Dit sluit het uit de invloedssfeer van de gemeenteraad
      halen van bestuurlijke afspraken over essentiële zaken, door deze in
      privaatrechtelijke overeenkomsten te regelen, uit.



Het was na de behandeling in de
commissie duidelijk dat dit amendement het niet zou halen. We hebben hem
toch in stemming gebracht om duidelijk te krijgen wie er steunt en wie niet. Ook
een belangrijke reden is om de argumentatie voor het nageslacht vast te leggen.
We kunnen er nu gemakkelijker op terug komen als deze gebiedsontwikkeling in een volgende
fase tot ernstige problemen aanleiding gaat geven. Daar is alle kans op met
deze valse start.

 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com